IV. WYJĄTKI Z RYTUAŁU
(jako przykłady poświęceń, błogosławieństw i egzorcyzmów).
1. Ryt do błogosławienia wody
2. Pokropienie wiernych wodą święconą (poza czasem wielkanocnym)
3. Pokropienie wiernych wodą święconą (w dnie niedzielne czasu wielkanocnego)
4. Błogosławienie domów
5. Błogosławienie chleba
6. Błogosławienie krzyża
Jak małe dzieci nieraz nawet nie podejrzewają, ile trudów i pracy ponoszą rodzice, nim mogą ofiarować im nowe buciki lub ubranko z życzeniem: „Noś zdrowo to, co ci teraz kupiłem”! — podobnie i wierni nie wiedzą, ile zmagań z nieprzyjacielem dusz przedsiębierze Kościół, nim poda wiernym kilka kropel wody święconej.
Gdy odświętnie ubrani chrześcijanie zjawiają się w kościele, by wysłuchać Mszy św., tzw. sumy, spotykają kapłana, który, przyodziany w kapę, wychodzi od ołtarza aż do progu, by wszystkich pokropić wodą święconą. Śpiewa wtedy „Asperges me” lub w czasie wielkanocnym „Vidi aquam”. Krótka modlitwa, zaczynająca się od „Asperges” lub „Vidi aquam”, którą kapłan wtedy odmawia, nie daje pojęcia o licznych egzorcyzmach, czyli zaklęciach, które przedtem stosuje w zakrystii w niedzielę rano lub w sobotę wieczorem dla przygotowania tej wody. Egzorcyzmuje (zaklina, więc oczyszcza od złego) sól, wodę, a następnie sól zmieszaną z wodą. Przy egzorcyzmach walczy dobro ze złem i to ostatnie zwycięża. O trudnościach i doniosłości podobnej walki wiedzą ci, którzy kiedykolwiek zwycięsko zmagali się z pokusami. Wiedzą i ci, którzy już kiedyś byli w agonii śmiertelnej, ale Bóg ich uratował. Wiedzą ci wszyscy, którzy w życiu napotykają prawie nieprzezwyciężone trudności, ale, prosząc i błagając codziennie Boga o pomoc, przezwyciężają je. Jak podniosłą, godną, dostojną i pełną pewności w słuszność i powodzenie sprawy jest ta modlitwa okazuje poniższy tekst. Toteż warto poznać ją bliżej, by z głębszym zrozumieniem i przejęciem czynić znak krzyża św. w czasie pokrapiania wiernych przed sumą i przy zanurzaniu ręki w kropielnicy z wodą święconą.
BŁOGOSŁAWIEŃSTWA
1) RYT DO BŁOGOSŁAWIENIA WODY (kapłan w komży i fioletowej stule błogosławi sól)
V. (kapłan) Pomoc nasza w Imienin Pańskim.
R. (ministrant) Który uczynił niebo i ziemię.
V. Zaklinam ciebie tworze soli przez Boga + żywego, przez Boga + prawdziwego, przez Boga + świętego, przez Boga, który nakazał prorokowi Elizeuszowi wrzucić ciebie do wody, by niepłodność wody była uleczona, byś się stała solą zaklętą dla zbawienia wiernych; byś była dla wszystkich cię spożywających zdrowiem dla duszy i ciała; niech uciekną i odejdą z miejsca pokropionego przez ciebie: wszelka ułuda i nikczemność lub przebiegłość diabelskiego oszustwa, i wszelki duch nieczysty zaklęty przez Tego, który przyjdzie sądzić żywych i umarłych i świat przez ogień.
R. Amen.
V. Módlmy się. Wszechmogący, wieczny Boże, pokornie błagamy nieskończoną łaskawość Twoją, byś ten twór soli, któregoś udzielił dla pożytku rodzaju ludzkiego, pobło+gosławić raczył i poświę+cić przez swą dobroć, by stała się dla wszystkich ją przyjmujących zbawieniem dla duszy i ciała. A cokolwiek by jej dotknęło lub byłoby nią pokropione, niech będzie pozbawione wszystkiego, co nieczyste i wszelkiej napaści duchowej niegodziwości. Przez Pana… Amen.
(kapłan błogosławi wodę).
V. Zaklinam ciebie tworze wody w Imię Boga + Ojca Wszechmogącego, w Imię Jezusa + Chrystusa Syna Jego, Pana naszego i mocą Ducha + Świętego, byś się stała wodą zaklętą dla oddalenia wszelkiej potęgi wroga i byś mogła samego wroga wykorzenić i odsunąć wraz z jego odstępczymi aniołami mocą tegoż Pana naszego Jezusa Chrystusa, który przyjdzie sądzić żywych i umarłych i świat, przez ogień.
R. Amen.
V. Módlmy się. Boże, który dla zbawienia rodzaju ludzkiego niektóre wielkie Sakramenty oparłeś na substancji wody, przybądź łaskawie na nasze wezwania i wiej pierwiastkowi temu przygotowanemu wielorakimi oczyszczeniami moc Twego błogo+sławieństwa, by ten twór służąc Twoim tajemnicom stal się skutecznym do oddalania demonów, odpędzania chorób, pozyskiwania łaski Bożej, by cokolwiek ta woda pokropi w domach wiernych lub na placach, niech będzie pozbawione wszelkiej nieczystość niech będzie wolne od nieszczęść, niech nie przebywa tam duch zarazy ani powietrze zaraźliwe; niech odejdą wszelkie zasadzki ukrywającego się wroga i jeżeli coś istnieje, co czyha na zdrowie lub spokój mieszkańców, niech odejdzie przez pokropienie tą wodą, a zdrowie wyproszone przez wezwanie Twego świętego Imienia niech będzie obronione od wszelkich napaści. Przez Pana…
K. Amen.
(tu kapłan, trzy razy wpuszczając sól do wody jednocześnie, mówi:)
V. Zmieszanie soli i wody niech się dokona w Imię Oj+ca i Sy+na i Ducha + Świętego.
R. Amen.
V. Pan z wami.
R. I z duchem twoim.
V. Módlmy się.
Boże, sprawco niezwyciężonej siły i Królu niepokonalnej potęgi i zawsze wspaniały zwycięzco, który ukrócasz siły przeciwnych mocy, zwyciężasz wściekłość napadającego wroga i silnie odpędzasz wrogie niegodziwości, prosimy Ciebie, Panie, drżąc i błagając i modlimy się, byś na ten twór soli i wody chętnie wejrzał, łaskawie popatrzył i rosą dobroci Twojej uświęcił, by, gdziekolwiek będzie pokropiona, przez wezwanie świętego Imienia Twego wszelka zawziętość ducha nieczystego była odegnana, przemoc jadowitego węża odpędzona, a pomoc Ducha Świętego niech wszędzie będzie obecną przy nas, proszących Ciebie o miłosierdzie. Przez Pana… w jedności Ducha Świętego.
R. Amen.
Niezwykłą potęgę w nadprzyrodzonym działaniu Kościoła posiada woda, wzmocniona domieszką soli, tzw. woda święcona. Już według Pisma św. Starego Testamentu woda z solą posiada wielką moc. Gdy mieszkańcy Jerycha uskarżali się prorokowi Elizeuszowi mówiąc: „Pobyt w mieście jest dobry,
lecz wody są złe i ziemia nieurodzajna”, on zażądał od nich miskę soli, wrzucił ją do źródła wód i powiedział: „Tak rzekł Bóg: „Uzdrowiłem te wody, nie będzie stąd więcej śmierci ani nieurodzaju. I uzdrowione zostały wody aż do tego dnia” (11 Król. II, 19—22).
O tym, że chrześcijanie wierzyli w oczyszczające działanie wody, połączone ze znakiem Krzyża św., wskazuje pozakanoniczne pismo z początków III wieku, tzw. Akta Piotra i Tomasza. Opowiadają one, jak senator Pudens wypędziwszy ze swego domu Szymona Maga, który sprzeciwiał się św. Piotrowi, mówi do niego: „Piotrze, cały mój dom oczyściłem dla ciebie ze śladów Szymona. Wziąłem wody i wzywając Imienia Jezus pokropiłem, poczynając od jadalni aż do drzwi, mówiąc: Wiem, o Panie Jezu Chryste, jesteś czysty i niepokalany tak, że mój wróg i przeciwnik zostanie przepędzony od Twego widoku”.
Na Zachodzie zachował się list, w którym papież Wigiliusz pisał w 538 r. do Profuturusa z Bragi. Ojciec św. zaznacza w nim, że konsekracja kościołów nie może się odbyć, jeżeli przy tym nie będzie użyta woda święcona.
Rabanus Maurus, pisarz XI wieku, dobrze przedstawia znaczenie wody i soli, które może być określone w streszczeniu następująco: Nie istnieje inny pierwiastek na tym święcie, który by tak jak woda wszystko oczyszczał i ożywiał. Przez Chrzest jesteśmy odrodzeni i zaczynamy nowe życie. Woda wypłynęła z boku Chrystusa w czasie Jego męki i stąd nabrała tajemniczej siły oczyszczania i uświęcania, a sól domieszano do wody na wyraźny nakaz Boży, dany Elizeuszowi. Woda oczyszcza z brudu, sól niszczy zgniliznę, woda daje połysk, sól zapobiega zepsuciu, woda jest napojem mądrości, sól zwiastuje smak roztropności.
POKROPIENIE WIERNYCH WODĄ ŚWIĘCONĄ (poza czasem wielkanocnym)
Antyfona. Panie, pokropisz mię hizopem i będę oczyszczony, omyjesz mnie i będę nad śnieg wybielony.
Ps. 50, 3. Zmiłuj się nade mną Boże, dla wielkiego miłosierdzia Twego.
V. Chwała Ojcu i Synowi…
(Powtarza się antyfonę: Asperges me.)
V. Okaż nam, Panie, miłosierdzie Twoje.
R. I zbawienie Twoje daj nam.
V. Módlmy się.
Daj nam pokropionym tą wodą, prosimy Cię, Panie, zdrowie ciała, trzeźwość umysłu, ochronę zbawienia, pewność nadziei, wzmocnienie wiary, czyny miłości.
R. Amen.
POKROPIENIE WIERNYCH WODĄ ŚWIĘCONĄ (w niedziele czasu wielkanocnego)
Antyfona. Widziałem wodę wypływającą ze świątyni, z boku prawego, alleluja;
i wszyscy, do których doszła ta woda, zostali uzdrowieni i mówili: Alleluja, alleluja.
Ps. 117, 1. Wyznawajcie Panu, bo jest dobry, bo wieczne jest miłosierdzie Jego!
V. Chwała Ojcu…
(Powtarza się antyfonę)
V. Panie, Ty posiadasz źródło życia, alleluja.
R. I w jasności Twojej ujrzymy światło, alleluja.
V. Módlmy się.
Pozwól prosimy Cię wszechmogący Boże, nam odprawiającym święta Wielkanocne, byśmy, wzbudziwszy w sobie pożądanie nieba, zapragnęli źródła życia, Jezusa Chrystusa, Pana naszego.
R. Amen.
BŁOGOSŁAWIENIE DOMÓW (poza czasem wielkanocnym).
V. Pokój temu domowi.
R. I wszystkim w nim mieszkającym.
Antyfona. Asperges me.
Ps. 50. Zmiłuj się nade mną Boże, dla wielkiego miłosierdzia Twego.
(Powtarza się antyfonę Asperges me)
V. Panie, wysłuchaj modlitwę moją.
R. A wołanie moje niech dojdzie do Ciebie.
V. Pan z wami.
R. I z duchem twoim.
V. Módlmy się.
Wysłuchaj nas, święty Panie, Ojcze wszechmogący, wieczny Boże i racz posłać z nieba Twego świętego anioła, który niech strzeże, ochrania, otacza opieką, nawiedza i broni wszystkich zamieszkujących w tym mieszkaniu. Przez tegoż Chrystusa, Pana naszego.
R. Amen.
5) BŁOGOSŁAWIENIE CHLEBA
V. Pomoc nasza w Imieniu Pańskim.
R. Który uczynił niebo i ziemię.
V. Pan z wami.
R. I z duchem twoim.
V. Módlmy się.
Panie Jezu Chryste, Chlebie Aniołów, Chlebie żywy życia wiecznego, racz pobłogo+sławić ten chleb, jak pobłogosławiłeś pięć chlebów na pustyni, by stąd wszyscy go spożywający uzyskali zdrowie ciała i duszy. Który żyjesz i królujesz na wieki wieków.
R. Amen.
(kropi wodą święconą).
Co wyrażają obie modlitwy odmawiane przy pokropieniu wodą święconą (użyto wyrazu świeconą zamiast błogosławioną ze względu na przyjętą w codziennej mowie nazwę dla tej wody).
Pierwsza posiada raczej charakter pokutny. Pokropienie hizopem było stosowane w Starym Testamencie dla oczyszczenia duszy, zetkniętej z rzeczą nieczystą fizycznie lub moralnie.
Dodany jest psalm ,,Miserere”, Zmiłuj się nade mną Boże… jeden z psalmów pokutnych.
Modlitwa w czasie wielkanocnym nosi charakter radości paschalnych.
Oto zmartwychwstał Chrystus, nadzieja nasza i zdroje łask popłynęły z Jego męki niosącej dla nas zbawienie. „Widziałem wodę wypływającą ze świątyni z boku prawego”. Jest to widzenie proroka Ezechiela (XLVII, 1—9) Kościół, to Chrystus zmartwychwstały, a woda z prawego boku to zdroje łask, które stamtąd już stale spływają na ludzi. Następuje radosny Psalm 117, wysławiający Boga za Jego dobroć.
BŁOGOSŁAWIENIE KRZYŻA
V. Pomoc nasza w Imieniu Pańskim.
R. Który uczynił niebo i ziemię.
V. Pan z wami.
R. I z duchem twoim.
V. Módlmy się.
Prosimy Cię, Panie święty, Ojcze wszechmogący, wieczny Boże, racz pobłogo+sławić to znamię Krzyża, by się stało środkiem zbawiennym dla rodzaju ludzkiego, niech będzie wzmocnieniem wiary, zwiększeniem dobrych uczynków, odkupieniem dusz, pociechą, obroną i ochroną przeciwko srogim napaściom wrogów. Przez Chrystusa Pana, naszego.
R. Amen.
Módlmy się.
Pobłogo+sław Panie Jezu Chryste przez ten Krzyż, za pomocą którego wyrwałeś świat z potęgi demonów i przezwyciężyłeś przez mękę Twoją kusiciela do grzechu, który się radował z grzechu pierwszego człowieka, spożywającego z zabronionego drzewa (tu kropi wodą święconą). Niech się święci ten znak Krzyża w Imię Oj+ca i Sy+na i Ducha + Świętego, by modlący się i pochylający przed tym Krzyżem dla uczczenia Boga znaleźli zdrowie ciała i duszy. Przez tegoż Chrystusa, Pana naszego.
R. Amen.
